Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde düzenlenen Gazze Zirvesi, sadece bölgesel barış çabaları açısından değil diplomatik manevralarla da hafızalara kazındı. Zirveye katılan liderler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tavrı, özellikle İsrail Başbakanı Netanyahu’nun zirveye katılımını engelleyen “rest” olarak nitelendirildi ve dünya basınında geniş yankı uyandırdı.
Zirvenin açılışında, Erdoğan ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, ABD Başkanı Donald Trump ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Gazze’ye barış ve ateşkes sürecinin sürdürülebilirliğini sağlayacak niyet beyanlarını imzaladılar. Ancak asıl dikkat çekici gelişme, toplantı öncesinde yaşandı.
İsrail’in zirveye davet edildiği yönündeki iddiaların duyulmasının ardından Erdoğan’ın uçağı, Şarm El-Şeyh Havalimanı pistini “pas geçerek” inişten vazgeçti. Bu hamle, “Netanyahu varsa ben yokum” mesajı olarak yorumlandı. Diplomatik kaynaklar, Erdoğan’ın bu restiyle Netanyahu’yu katılımdan caydırdığı görüşünde birleşiyor.
İsrail basınında partizan gazete ve haber ajansları, Erdoğan’ın bu girişiminin Netanyahu üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ve zirveye katılmama kararı almak zorunda bıraktığını yazdı. Bazı kaynaklarda, Netanyahu’nun zirvedeki planlarını “yaklaşan bayram tatili” gerekçesiyle iptal ettiği açıklaması bile yer aldı. Ancak birçok yorumcu, bu gerekçeyi diplomatik örtü olarak görüyor.
Erdoğan’ın resti, dünya kamuoyunda “Türkiye’nin kritik bir aktör olarak diplomatik özgüveni” başlığıyla ele alındı. Özellikle AFP, Le Parisien gibi yayınlarda Türkiye’nin İsrail’in katılımını engelleyici diplomatik çabaları ve Erdoğan’ın kararlı tutumu ön plana çıkarıldı.
Bu gelişme, Gazze’deki ateşkesin kalıcı olmasına dönük süreci pekiştirmeyi amaçlayan zirve çabalarının dışında, ilk etapta “kimlerle barışın zemini oluşturulacak?” sorusunu da gündeme taşıdı. Zirve sırasında yapılan müzakereler, insani yardımlar, tünel koridorları, esir takasları gibi başlıklar kapsamlı şekilde ele alındı.
Erdoğan’ın resti, İsrail-Filistin barış sürecinde diplomatik hamlelerin göz ardı edilemeyeceğini bir kez daha göstermiş oldu. Bu olay, Türkiye’nin bölgesel krizlerde etkin rol oynama kapasitesini ve meydan okuma stratejisini küresel arenada nasıl kullanabileceğini gözler önüne serdi.
