Suriye’de iç savaşın karanlık yüzü bir kez daha gün yüzüne çıktı. Esad rejiminin yıllardır gizlemeye çalıştığı “Toprağı Taşıma Operasyonu” adlı korkunç plan, uluslararası raporlarla deşifre edildi. 2019 ile 2021 yılları arasında yürütüldüğü belirtilen bu gizli operasyonla, binlerce insanın cesedi toplu mezarlardan çıkarılarak çöle taşındı.
İddiaya göre rejim güçleri, başkent Şam yakınlarındaki Kutayfe bölgesinde bulunan toplu mezarları, Dumeyr Çölü’ndeki gizli bir alana nakletti. Uydu görüntüleriyle tespit edilen bölgede en az 34 devasa hendek bulundu. Bu hendeklerin her birinin 20 ila 125 metre arasında değişen uzunluklara sahip olduğu ve on binlerce cesedin bu alanlara gömüldüğü tahmin ediliyor.
Reuters tarafından doğrulanan bilgilere göre, bu korkunç taşımalar düzenli aralıklarla, haftada birkaç kez yapıldı. Kamyonlara yüklenen cesetler, gece saatlerinde kimsenin fark etmemesi için çöle götürüldü. Operasyonun amacı, rejimin işlediği savaş suçlarının izlerini yok etmek ve uluslararası kamuoyundan gizlemekti.
Uzmanlar, Esad yönetiminin bu yöntemle hem geçmişteki katliamların delillerini ortadan kaldırmaya çalıştığını hem de rejimin kontrolündeki bölgelerdeki toplu mezarların yeniden keşfedilmesini önlemeyi hedeflediğini söylüyor. Savaş döneminde kaybolan binlerce kişinin akıbeti hâlâ bilinmiyor.
Uluslararası insan hakları kuruluşları, bu olayın açık bir insanlık suçu olduğunu vurguladı. Toplu mezarların taşınması, yalnızca delillerin yok edilmesi değil, aynı zamanda kurbanların anısına yapılan ikinci bir saygısızlık olarak değerlendiriliyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu’ndan yetkililer, bu gelişmenin ardından bağımsız bir soruşturma talep etti.
Dumeyr Çölü’nde ortaya çıkan yeni mezar alanlarının, Suriye’de savaşın bıraktığı yıkımın ve rejimin karanlık uygulamalarının sembolü haline geldiği belirtiliyor. Rejim kaynaklarından ise konuya ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.
Suriye halkı hâlâ binlerce kayıp yakınının akıbetini öğrenmek için mücadele veriyor. Ancak Esad yönetiminin izleri silme çabası, adalet ve hesap verilebilirlik umutlarını gölgede bırakıyor.
